"Warmia znana i nieznana"

Bukwałd


Figury drewniane witające gości w BukwałdzieFigury drewniane witające gości w Bukwałdzie

   Gości przyjeżdżających do Bukwałdu witają dwie figury drewniane, ustawione w czerwcu 2012 r., które zastąpiły wcześniej tu stojące figury wykonane ze słomy. Witacze symbolizują nie tylko warmińskość Bukwałdu, ale i gościnność jego mieszkańców.

Kapliczka z 1920 r.Kapliczka z 1920 r.

   Bukwałd, podobnie jak okoliczne miejscowości, szczyci się historią sięgającą XIV wieku. W przywileju z 1352 r. wieś lokowano na 40 włókach. Na przestrzeni wieków wieś w dokumentach pisana była jako Buchwalt, Buchawld, Buchwalde, a od połowy XIX w. zarówno jako Buchwalde, jak i pod polską nazwą – Bukwałd.

Kaplica pw. św. JózefaKaplica pw. św. Józefa

   Pomimo wielowiekowej historii, w Bukwałdzie możemy oglądać zabytki, których powstanie datowane jest najwyżej na połowę XIX wieku.

   Na wzgórzu w centrum wsi znajduje się kaplica pw. św. Józefa, będąca filią parafii w Brąswałdzie. Obecnie stojący budynek kaplicy, w stylu neoromańskim, pochodzący z 1858 r., ufundowany został przez miejscowych chłopów: Jana Biernatkowskiego i Jakuba Pamsa. W 1930 r. budynek rozbudowano, a w 1958 r. przeprowadzono generalny remont. Budynek kaplicy murowany jest z czerwonej cegły, z dachem dwuspadowym. Prezbiterium z dachem trzyspadowym. Ceglana wieża zbudowana na podstawie kwadratu, z dachem namiotowym. Całość kryta czerwoną dachówką. Wewnątrz ołtarz barokowy z poł. XVII w. z obrazem św. Józefa z Jezusem i św. Augustyna z ok. 1800 r. W zwieńczeniu obraz św. Antoniego i św. Michała Archanioła.

Jezioro BukwałdJezioro Bukwałd

   Msza Święta w niedziele i święta o godzinie 9.30.

   Nie wiemy z dokumentów, czy wcześniej znajdowały się w tym miejscu jakieś budowle sakralne. Podanie ludowe mówi, że istniała tu wcześniej kapliczka ufundowana Bogu jako wotum za uratowanie życia dziewczynie ukąszonej przez żmiję.

Kapliczka maryjna z 1956 r.Kapliczka maryjna z 1956 r.

   Tuż obok kaplicy znajduje się współczesna maryjna kapliczka z 1956 r. (N 53,877529o, E 20,357185o).

   Tragiczną historię ma kapliczka neogotycka, znajdująca się na rozstaju dróg przy wyjeździe ze wsi w kierunku Różynki (N 53,879799o, E 20,354519o). Józef Gerigk spadkobierca majątku rodziny Gerigków zachorował na gruźlicę. Zrozpaczony ojciec na granicy posiadłości wybudował w 1920 r. kapliczkę ku czci św. Józefa, patrona chorych i umierających, w intencji uzdrowienia syna. Niestety Józef Gerigk zmarł mając 40 lat i został pochowany na cmentarzu w Brąswałdzie.

StrusiolandiaStrusiolandia

   Jadąc w kierunku Barkwedy warto zwrócić uwagę na stary, pochylony drewniany krzyż, stojący po lewej stronie drogi (N 53,869787o, E 20,370855o). Miejsce to nazywane przez miejscowych „Kirchhowkiem”, jest prawdopodobnie miejscem, gdzie być może pochowano poległych w bitwie w Barkwedzie żołnierzy.

   Obecnie Bukwałd jest dość dużą wsią zamieszkałą przez ponad 700 mieszkańców i posiada szkołę podstawową, przedszkole, świetlicę, sklep spożywczy. Z Olsztyna i z Dywit można dojechać do Bukwałdu prywatnymi busami.

„Kirchhowek”„Kirchhowek”

   Mimo że położenie wsi – lasy, dość duże jezioro i wokół przepiękny krajobraz polodowcowy naturalnie predystynują Bukwałd na miejsce do wypoczynku, to jednak nie jest on przygotowany do turystyki pobytowej. Jedynym miejscem gdzie można przenocować jest gospodarstwo agroturystyczne „Strusiolandia”. Oferuje ono nie tylko miejsca noclegowe ale również przejażdżki konne oraz bryczką. Dużym powodzeniem cieszy się zwierzyniec, którego główną atrakcją są strusie afrykańskie. Więcej informacji o „Strusiolandii” znajdziemy na stronie: www.strusiolandia.pl.

Owce św. JakubaOwce św. Jakuba

   Inną zoologiczną atrakcją w Bukwałdzie mogą być owce św. Jakuba hodowane w gospodarstwie państwa Brewków (N 53,881875o, E 20,346390o). Chociaż gospodarze nie prowadzą usług turystycznych, to jednak nie bronią obejrzenia z bliska tych oryginalnych, z dwiema parami rogów, owiec.

Bociany w Ośrodku Rehabilitacji Ptaków DzikichBociany w Ośrodku
Rehabilitacji Ptaków Dzikich

   W Bukwałdzie znajduje się też Ośrodek Rehabilitacji Ptaków Dzikich działający od 2004 r., a od 2009 r. prowadzony przez Fundację Albatros. W tym okresie udzielono pomocy ponad 1 000 pacjentom z czego na wolność wróciło ponad 40%. Najczęstszym pacjentem jest bocian biały i gołąb miejski, trafiają tu także osobniki rzadkich gatunków, takich jak orlik krzykliwy i bocian czarny. Obecnie w ośrodku przebywa ok. 130 ptaków. Informacje o ośrodku i Fundacji Albatros można znaleźć na stronie: www.falbatros.pl.

   We wsi, poza Fundacją Albatros, działa Stowarzyszenie Przyjaciół Wsi Bukwałd oraz Fundacja Prymus, które wraz z Radą Sołecką i szkołą organizują corocznie „Sobótkę Bukwałdzką” oraz inne imprezy kulturalne.