"Warmia znana i nieznana"

Derc


Centralny plac wsi, przy którym znajduje się sklep i przystanek autobusowyCentralny plac wsi, przy którym znajduje
się sklep i przystanek autobusowy

   Wjeżdżając do Derca od strony Frączek z zaciekawieniem zauważamy stojącą na środku rozległego placu (N 53,945352o; E 20,641658o) interesującą instalację. Od razu widać, że we wsi mieszkają ludzie z duszą artysty. Otwarte okno symbolizuje otwarcie mieszkanców wsi na świat, a spisane na okiennicach dzieje wsi są spłowiałe, stare i ulegające zatarciu jak jej historia.

   Pierwszy przywilej lokacyjny został nadany przez biskupa Henryka Sobroma w 1376 roku. Na przełomie XIV i XV wieku wieś doszczętnie strawił pożar. Nowe założenie wsi nastąpiło w 1533 r., a nowy przywilej lokacyjny, na 44 włókach ziemi, wieś otrzymała 12 lipca 1560 r.

Wyremontowany budynek dawnej szkołyWyremontowany budynek dawnej szkoły

   Po II wojnie światowej większość rdzennych mieszkańców Derca zostało wysiedlonych, a ich miejsce zajęli osadnicy z ziem II Rzeczypospolitej. Jak podają wszystkie informatory turystyczne, ciekawostką Derca jest to, że w pewnym momencie dziejów miał on aż dziewięciu sołtysów. Inną ciekawostką, jednak ze współczesnych czasów, jest to, że w latach 1997–2009 w Dercu istniała pierwsza niepubliczna szkoła podstawowa w Polsce.

   Przy głównym placu znajduje się przystanek autobusowy, przy którym zatrzymują się autobusy w kierunku Jezioran i Frączek, a także jest czynny sklep spożywczy.

   W Dercu znajduje się remiza OSP i kaplica przerobiona ze zlewni mleka, w której w każdą niedzielę o 10.00 odprawiana jest Msza Św.

Kapliczka z dzwonniczkąKapliczka
z dzwonniczką
Kapliczka przydrożna przy drodze do LamkowaKapliczka przydrożna
przy drodze do Lamkowa

   Zachowało się tu wiele starych budynków. Niektóre, wyremontowane jak budynek dawnej szkoły, stanowią prawdziwą ozdobę wsi. Budynek po dawnej karczmie (N 53,945725o; E 20,642227o) choć posiada nową elewację, zachował stary oryginalny ganek ze zdobieniami.

   W pobliżu remizy OSP znajduje się ceglana kapliczka z 1922 r. (N 53,946937o; E 20,642915o). Niestety dzwon, który był na niej zawieszony, został skradziony. Druga kapliczka znajduje się przy drodze do Lamkowa (N 53,937538o; E 20,659870o). Trzecia kapliczka murowana z czerwonej cegły z 1929 r. znajduje się przy drodze na Radosty (N 53,942836o; E 20,639795o).

Budynek po dawnej karczmie z oryginalnym gankiemBudynek po dawnej karczmie
z oryginalnym gankiem

   Po przejechaniu 560 m od centralnego placu Derca, drogą w kierunku Lamkowa, po lewej stronie ukaże się nam zjazd do Stajni Elf (Derc 34) – własności Ewy i Waldemara Gajewskich. Jest to zarazem gospodarstwo ekologiczne, oferujące 14 miejsc noclegowych, naukę jazdy konnej na wszystkich stopniach zaawansowania, a po wcześniejszym uzgodnieniu również posiłki.

   Stajnia organizuje w okresie wakacyjnym obozy jeździecko-artystyczne dla dzieci i młodzieży oraz na przełomie października i listopada Hubertusa.

   Informacje o imprezach, obozach i usługach agroturystycznych można uzyskać pod nr tel. 604 948 886 lub 89 71 81 909.


Zdjęcia nadesłane

Dzwonnicowa kapliczka Dzwonnicowa kapliczka
Fragment kapliczki Fragment kapliczki
Fragment kapliczki Fragment kapliczki
Dzieje wsi spisane na okiennicy w centrum Derca Dzieje wsi spisane na okiennicy w centrum Derca
Okno na świat Okno na świat
Budynek dawnej szkoły Budynek dawnej szkoły
Kapliczka przydrożna przy drodze do Lamkowa Kapliczka przydrożna przy drodze do Lamkowa
Hubertus w Stajni Elf w Dercu Hubertus w Stajni Elf w Dercu
Hubertus w Stajni Elf w Dercu Hubertus w Stajni Elf w Dercu