"Warmia znana i nieznana"

Ługwałd


Jezioro ŁugwałdJezioro Ługwałd

   W malowniczym krajobrazie polodowcowym, około 2 km na północny zachód od Dywit leży wieś Ługwałd. Walory środowiskowe tego miejsca docenili już pierwsi mieszkańcy tych ziem, gdyż znalezione ślady osadnictwa na tym obszarze pochodzą sprzed 14 tys. lat. Wieś po raz pierwszy lokowano w 1363 r. pod nazwą Hogenwalt. Podczas wojen polsko-krzyżackich wieś uległa zagładzie. Po raz drugi była lokowana przez Mikołaja Kopernika w 1519 r.

Pensjonat „Pod Klonami”Pensjonat „Pod Klonami”

   W dokumentach wieś występuje pod nazwami: Hogenwald, Hogenwalt, Hogenwaldt i Hogenwalde. Obecna nazwa Ługwałd pochodzi od nazwy Ugwaut, w gwarze warmińskiej używanej do lat 60. ubiegłego wieku. Pomimo tak długiej historii, wieś nie posiada znaczących zabytków historycznych.

   Głównym walorem wsi jest jej położenie i przyroda. Zabudowa skoncentrowana jest głównie wokół Jeziora Ługwałdzkiego w północnej i wschodniej jego części. Powierzchnia jeziora wynosi 8 ha, a jego głębokość dochodzi do 39 m. Niestety, jezioro to, będące prywatną własnością, jest ogrodzone i niedostępne dla mieszkańców wsi i gości.

Dzwonnica w centrum wsiDzwonnica w centrum wsi

   Drugim jeziorem leżącym na terenie wsi jest Czark o powierzchni 3 ha. Jezioro zarządzane jest przez sołectwo i zarybiane przez miejscowe koło wędkarskie. Przy brzegu jeziora wybudowano małą wiatę, która może służyć do odpoczynku i być schronieniem przed deszczem.

   Na terenie wsi pozostało jeszcze 7 zagród z zachowanym tradycyjnym układem zabudowy. Wieś rozbudowuje się. W 1990 r. mieszkało tu 178 osób, w 2007 r. we wsi zameldowane były 374 osoby.

   W centrum wsi znajduje się drewniana dzwonnica (N 53,848365o; E 20,449399o) zbudowana współcześnie. Zawieszony na niej dzwon jest znacznie starszy i był we wsi używany wcześniej. Obok kaplicy stoi wiata przystanku, skąd zabierane są dzieci do szkoły w Dywitach. Ługwałd nie posiada połączenia z Dywitami środkami komunikacji publicznej i aby dostać się do wsi, musimy liczyć na własny samochód, rower lub... nogi.

Jezioro Czark i wiata mogąca pomieścić ok. 15 osóbJezioro Czark i wiata mogąca
pomieścić ok. 15 osób

   Przez wieś przebiega żółty szlak rowerowy wyznaczony przez LGD „Warmiński Zakątek”, który prowadzi z Dywit do Brąswałdu i Barkwedy. Działa tu również Stowarzyszenie „Ługwałd”.

Kapliczka naprzeciw sklepuKapliczka naprzeciw sklepu

   W Ługwałdzie możemy obejrzeć dwie kapliczki przydrożne – jedną w centrum wsi (N 53,846633o; E 20,451160o) i drugą, stojącą przy drodze wyjazdowej w kierunku drogi krajowej 51 (N 53,850646o; E 20,457973o). We wsi znajdują się także trzy krzyże przydrożne.

   Ługwałd posiada sklep oraz świetlicę znajdującą się w budynku dawnej szkoły. Gościom wieś oferuje około 60 miejsc noclegowych w czterech ośrodkach: zajazd „Napoleon” (N 53,847394o; E 20,451039o), pensjonat „Pod Klonami” (N 53,848628o; E 20,449934o), pensjonat „Srebrny” (N 53,850929o; E 20,460111o) i pensjonat „Czapla” (N 53,851344o; E 20,468950o).


Materiały nadesłane



  Nawet na terenie Warmii (która, jak wiadomo, jest najpiękniejszą krainą na świecie) rzadko można spotkać tak malowniczą wieś, położoną wśród lasów i jezior. Warto tu przyjechać i pospacerować.

Spacer wokół jeziora Ługwałd

  W centrum wsi znajduje się prywatne jezioro Ługwałdzkie (zbadana głębokość 35 m), wokół którego biegnie dróżka spacerowa. Jezioro znajduje się w dole wsi i prowadzi do niego wąska, kręta droga po dużym spadku. Można nią ostrożnie zjechać samochodem na dół, albo zostawić samochód na parkingu przed sklepem i do jeziora przejść piechotą. Idąc od stojącej przy brzegu starej szkoły, w której budynku znajduje się obecnie świetlica wiejska, w kilka minut można dojść do szczytu jeziora i odpocząć na zacisznej polance przy jego brzegu. Obok polanki stoi prywatny drewniany domek o niezwykle oryginalnym wyglądzie.
Idąc dalej na zachód leśną drogą mija się po lewej stronie bagnistą ostoję zwierzyny płowej. Skarpa drogi porośnięta jest różnorodnymi gatunkami drzew i leśnych roślin. Wychodzimy na górkę i podziwiamy piękny krajobraz wokół wsi. Na okolicznych polach spotkać często można dziki, sarny i żurawie.
Wracamy tą samą drogą i wychodzimy na górę do asfaltowej szosy naprzeciw sklepu.

Droga do jeziora Czark

  Biegnąca przez wieś asfaltowa droga prowadzi do wylotu na trasę 51. Na dużym ostrym zakręcie znajduje się zjazd w lewo polną drogą. Wjeżdżamy w tę drogę, dojeżdżamy do rozwidlenia, przy którym stoi metalowy krzyż obok dużego krzaka tui, skręcamy w prawo i trzymając się prawej strony dojeżdżamy do jeziora Czark. Brzegi tego niewielkiego jeziorka zostały zagospodarowane przez mieszkańców Ługwałdu i powstało w ten sposób miejsce rekreacji z altanką i grilem. Można tam odpocząć po wędrówce, ale można też zabawić dłużej z wędka. Jeziorko jest zarybiane, a na wędkowanie w nim potrzebna jest zgoda Wiejskiego Koła Wędkarskiego w Ługwałdzie. Można je uzyskać za pośrednictwem sołtysa.

  Wracamy do rozwidlenia dróg, podziwiając wspaniały pagórkowaty krajobraz i możemy dalej jechać w prawo do widocznego z góry Brąswałdu, albo wrócić do asfaltowej drogi. Skręcamy w lewo i po prawej stronie zakrętu widzimy siedlisko, przed którym urządzony jest mały skansen maszyn i narzędzi rolniczych. Za 50 m z lewej strony zakrętu zjazd w lewo prowadzi do klasztoru w Spręcowie. Droga prosto prowadzi do Pensjonatu Srebrny.
Jeśli pomylimy drogę, wróćmy do przystanku, obok którego znajduje się duża tablica informacyjna z planem wsi i numerami domów.

  Stowarzyszenie „Ługwałd” organizuje corocznie dwie cykliczne imprezy: Dzień Dziecka w czerwcu i Święto Małego Dzwonu pod koniec wakacji.

Autorzy przewodnika


Zdjęcia nadesłane

Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Jezioro w środku wsi Jezioro w środku wsi
Spacerowa ścieżka  wokół jeziora Ługwałdzkiego Spacerowa ścieżka wokół jeziora Ługwałdzkiego
Spacerowa ścieżka  wokół jeziora Ługwałdzkiego Spacerowa ścieżka wokół jeziora Ługwałdzkiego
Plan wsi Plan wsi
Jezioro Czark Jezioro Czark
Kapliczka w środku wsi Kapliczka w środku wsi
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd
Ługwałd Ługwałd